KRIPTOAKTIVLARGA OID JINOYATLAR VA XALQARO HUQUQIY TARTIBGA SOLISH

Ushbu tadqiqot kriptoaktivlarga oid jinoyatlar va ularning xalqaro huquqiy tartibga solish mexanizmlarini kompleks tahlil qilishga qaratilgan. Raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida kriptoaktivlar global moliyaviy tizimning muhim qismiga aylanib, bir vaqtning oʻzida transmilliy jinoyatchilik uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Tadqiqotning asosiy maqsadi kriptoaktivlar ishtirokida sodir etilayotgan jinoyatlarning oʻsish tendensiyalarini, xalqaro huquqiy tartibga solish mexanizmlarining samaradorligini va Oʻzbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan islohotlarni ilmiy jihatdan baholashdir. Tadqiqot IMRAD metodologiyasiga asoslangan holda, 2018-2024-yillar davomidagi statistik maʼlumotlar, Financial Action Task Force (FATF), Europol, United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) kabi xalqaro tashkilotlarning hisobotlari hamda turli davlatlarning milliy qonunchilik hujjatlari tahlil qilindi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, soʻnggi besh yil ichida kriptoaktivlar orqali amalga oshirilgan transmilliy jinoyatlar soni 5 baravarga ortgan boʻlib, 2023-yilda noqonuniy mablagʻlar hajmi 20 milliard AQSh dollaridan oshgan. FATF standartlariga rioya qilish darajasi yuqori boʻlgan davlatlarda jinoyat koʻrsatkichlari sezilarli darajada past ekanligi aniqlandi. Oʻzbekiston Respublikasida 2024-yildan boshlab jinoyat qonunchiligiga kiritilgan oʻzgartirishlar mazkur sohadagi jinoyatlarga qarshi kurashda muhim qadam boʻldi. Xulosa sifatida xalqaro hamkorlikni kuchaytirish, yagona tartibga solish standartlarini ishlab chiqish va aholining raqamli moliyaviy savodxonligini oshirish zarurligi taʼkidlandi.